مصرف ویتامینC میزان جذب آهن را افزایش می دهد.
مصرف ویتامینC میزان جذب آهن را افزایش می دهد.
وفایی/نسل فردا:
رژیم غذایی بیماران کم خون فقرآهن چیست؟این گروه ملزم به رعایت چه نکاتی در
برنامه ی غذایی روزانه ی خودهستند؟و... . دراین شماره به دنبال مبحث مطلب قبل
باحضور گیتی بهدادی پور کارشناس تغذیه به بررسی این موضوعات می پردازیم.
ـــ چگونه می توانیم برای بیمار مبتلا به کم خونی فقرآهن یک برنامه ی تغذیه ای
سالم وموثر در بهبود وضعیت کم خونی وی داشته باشیم؟
بله، درابتدا باید نسبت به این مسئله خوب دقت کنیم وآن اینکه در کمبودآهن های
نسبتا شدید وشدید به طور کامل فقط بامصرف قرص آهن وبنابه تشخیص پزشک
متخصص باانجام اقدامات دارویی دیگر قابل جبران است ومی توان گفت عملا منابع
غذایی آهن در رژیم غذایی محدوداست یعنی میزان جذب آن ها اندک است، دراینجا
لازم است قدری هم به منابع آهن اشاره کنیم، آهن Hen وآهنnon hen.
ببینید آهنHen آهنی است که منبعش از منابع حیوانیست واز قدرت جذب بسیار
بالایی برخوردار است(گوشت قرمز وجگر)، حال برای سالمندی که مبتلا به چربی
خون است، نمی توان به وی مصرف جگرو مرغ را توصیه کنیم چراکه جگرسرشار از
کلسترول می باشد بنابراین یک فرد سالخورده و مبتلا به این امراض بایستی برای
جبران کم خونی فقرآهن خود حتما ازقرص آهن استفاده کند اما مصرف آهنHen برای
افرادجوان بسیار مفیداست.واما non hen که منابع این آهن گیاهیست مانند:اسفناج
– عدس- حبوبات- خشکبار- انواع مغزها و... که البته میزان جذب آن کمتراز آهنHen
است اما می توان با رعایت نکاتی به افزایش جذب آهنnon hen کمک کنیم. بهترین
روش برای بالا بردن میزان جذب مصرف ویتامینC به همراه منابع آهنnon hen است،
دراین میان نباید ازتوجه به یک نکته ی مهم غافل ماند وآن این که ویتامینC
بسیارحساس است، حساس به حرارت- ماندگاری- نور وهوا. به عنوان مثال نمی
توان ازآب لیموی صنعتی انتظار دریافت ویتامینC داشته باشیم به همین دلیل تاکید
می شود ویتامینC حتما ازمنابع تازه دریافت شود، جهت یادآوری باید گفت: میوه
هایی چون لیموترش تازه- گوجه فرنگی تازه- فلفل دلمه ای- انگور و... سرشاراز
ویتامین C هستند به ویژه آنکه به صورت خام مصرف شوند.
ـــ بااین حساب آیا می توان گفت:برای افزایش جذب آهن(قرص آهن) نیزبهتراست از
ویتامینC استفاده شود؟
بله، مصرف یک لیوان آبمیوه ی تازه به همراه قرص آهن ویا مصرف انواع دیگر ویتامینC
ها باکمی فاصله درقبل وبعداز آن در افزایش جذب موثراست اما این مسئله به این
معنی نیست که باید حتما برای جذب قرص آهن ویتامینC مصرف کنیم چراکه اصولا
قرص آهن به گونه ای طراحی شده که به خودی خود نیازآهن را تامین می کند اما
رعایت موارد ذکر شده برای کسانی که دچارکم خونی فقرآهن هستند بسیارحائز
اهمیت است.
ــــ بدنیست کمی هم درباره ی موادی که باعث کاهش میزان جذب آهن دربدن می
شوند اشاره کنیم کمااینکه گفته می شود موادی چون: کاکائو- قهوه وچای در افت
آهن خون تاثیرگذار است. لطفا دراین خصوص توضیح دهید.
ببینید اولا باید بدانیم که داروهایی مانند:قرص های کلسیم وروی بافرص آهن تداخل
جذب دارند بنابراین بیماری که برای پوکی استخوان قرص کلسیم مصرف می کند نباید
همزمان داروی خود را باقرص آهن مصرف کند وتوصیه می شود قرص کلسیم یاروی
ویا داروهایی که با آهن تداخل جذب دارند را بافاصله ی زمانی صبح تاشب میل
نمایند.و اماخوردن چای وکاکائو، یکی از عللی که مانع جذب آهن می شود اگزالات
است که باآهن تداخل جذب ایجاد می کند منتها چنانچه همزمان با آهن مصرف شود
منجربه کاهش جذب می شود درغیر اینصورت درفاصله ی طولانی تاثیری بر آهن بدن
ندارد.
ــــ یعنی در ذخیره ی آهن بدن تاثیر مخربی ندارد؟وباعث از دست رفتن ذخیره ی آهن
شود؟
خیر به هیچ وجه این یک باورغلط درمردم است وگرنه همانگونه که گفته شد موادی
چون کاکائو- چای- نسکافه وحتی لبنیات هنگام مصرف همزمان ویا بلافاصله بعداز غذا
منجر به کاهش آهن می شوند واما نکته ی پایانی: افرادی که مبتلا به کم خونی
فقرآهن شدید هستند نباید پس از سه ماه مصرف قرص آهن ازادامه ی آن خودداری
کنند به گمان اینکه عارضه ی آن ها بهبود یافته است چراکه این سه ماه باعث جبران
هموگلوبین خون شده است اما مصرف قرص آهن درسه ماه دیگر منجربه برگشت
ذخائر ازدست رفته ی کبد می شود.
سلام