ویزیت رایگان باخبرنگارنسل فردا

گفتگو بادکتر مجید حقیقت جراح ومتخصص کلیه... و عضو انجمن ارولوژی اروپاeau

ز.وفایی/نسل فردا

عفونتهای ادراری یکی ازشایعترین عفونتهایی است که ممکن است درطول زندگی برای هر فرد اتفاق بیفتد.شیوع این بیماری بسته به سن وجنس متفاوت است اما آمارنشان میدهد ابتلا به این عارضه درزنان بیش ازمردان میباشد.

درهمین رابطه این هفته بادکتر مجید حقیقت جراح ومتخصص کلیه ـمجاری ادراری تناسلی وعضوانجمن ارولوژی اروپا eauبه گفتگو می نشینیم:

ــ عفونت ادراری چیست چه علائمی داردو نحوه تشخیص به چه صورت است؟

به جایگزین شدن میکروارگانیزمها درسیستم ادراری ورشد و نموشان (چسبیدن میکروب به دیواره مثانه یا کلیه ونفوذ وایجاد التهاب دراین نواحی) عفونت ادراری گفته میشودکه با توجه به نوع میکروب ومحل درگیری شیوع هم متفاوت است.علائم این بیماری عموما شامل:سوزش ـتکرر- تغییر رنگ وبدبویی ادرار- درد زیر شکم ودردناک بودن مجرای ادرارهنگام دفع که این نشانه هادربیماران بسته به حادومزمن بودن عارضه متغیر است وباانجام یک آزمایش ساده ادراروسونوگرافی نوع عفونت ادراری تشخیص داده میشود لازم به توضیح است که علائم ادراری یاد شده با عفونت مثانه یا عفونت خود مجرامرتبط است درحالیکه بروزتب ولرز ودرد پهلو نشان دهنده عفونت کلیه است که میتواند این علایم همزمان بایکدیگر ویا کاملا مجزا از هم باشد همچنین درمواردی که البته به ندرت رخ میدهداین است که عفوت ادراری میتواندصرفا بایک بی اشتهایی به شکل شب ادراری ظاهر شود بنا براین یکی از علایم عفونت ادراری بچه ها میتواند شب ادراری باشد که متاسفانه اکثراوقات خانواده ها شب ادراری فرزندشان را به مسائل عصبی یا ارثی ارجاع میدهند وبه همین دلیل ممکن است یک عفونت ادراری پس ازمدتها مشخص شود.گاه عفونت ادراری در نوزادان با شیرنخوردن –کاهش وزن وحتی با علایم عفونتی بدن تظاهر میکند لذا تشخیص سریع و درست بیماری دراین سن بسیار مهم است. عفونت ادراری در افراد مسن نیز ممکن است صرفا با اختلال حواس -کاهش سطح هوشیاری وتمرکز-ضعف بدن –یابی اختیاری ادرار بروز نماید.

-عفونت ادراری درچه سنی شایعتر است وچرا شانس ابتلا به این عفونت درزنان بیش از مردان است؟

درمجموع عفونت ادراری درهرسنی ممکن اتفاق بیفتد ازیک نوزاد یکروزه گرفته تا افراد بسیار مسن اما ازنظر سن شیوع باید گفت عفونت ادراری درنوزادان پسر (یک ماهگی) شایعتر است که این مساله باختنه شدن نوزاد کاهش می یابد درصورتی که پس از یک سالگی این بیماری دردختر بچه ها بیشتر دیده میشود.به این علت که کوتاهی طول مجرا در خانمها باعث تسریع دررسیدن میکروب به مثانه میشود این شیوع بعد از ازدواج کمی بیشتر شده وبا بالا رفتن سن نیز افزایش می یابد اما در آقایان به دلیل شروع پروستات بعد از 50سالگی شیوع عفونت ادراری دیده میشود.

-عوامل مستعد کننده این نوع عفونت  چیست؟

همان طور که اشاره شد ختنه نشدن پسربچه ها- عدم رعایت مسائل بهداشتی به ویژه در دختربچه ها- وجود مثانه عصبی- وجود سنگ- برخی عوامل رفتاری مثل:خودداری از دفع به موقع ادراربه دلیل عوامل شغلی، محیطی، فرهنگی و... شانس ابتلا به این بیماری را درافراد افزایش می دهد ضمن اینکه با عفونت ادراری احتمال بروز سنگ کلیه نیز بیشتر است.

-در خصوص ارتباط ختنه باعفونت های ادراری در پسربچه ها بیشتر توضیح دهید.

البته پاسخ به این سؤال به دلیل گستردگی موضوع زمان بیشتری را می طلبد اما بدنیست به علت اختلاف نظر پزشکان بر سر دیر یازود ختنه شدن نوزادان پسر اشاره کنیم زود هنگامی ختنه از طرفی عفونت ادراری را شدیدا کاهش می دهد واز سویی شانس تنگ شدن نوک مجرا رابیشتر می کند به همین دلیل اختلاف نظر وجو دارد برخی نیز معتقدند اهمیت عفونت ادراری بیشتر است وریسک تنگی نوک مجرا را باید پذیرفت چرا که باز کردن این ناحیه بسیار ساده است واین اقدام نیازی به بیهوشی وجراحی ندارد برهمین اساس اکثر پزشکان بازود هنگامی ختنه درپسر بچه ها موافقندو دراین زمینه توصیه می شوداین سنت زیر یک هفته انجام شود.

-با توجه به این که ماندن ادرار درمثانه می تواند منجر به عفونت شود توضیح دهیدکه آیا دراین رابطه مدت زمان معینی درنظر گرفته شده است؟

نگه داشتن ادرار زمان استانداردی ندارد اما گفته می شود دریک فرد سالم روزانه بین 3الی 7مرتبه دفع ادرار انجام شود ضمن این که مدت زمان مجاز خودداری از ادرار نسبت به سن- جنس- حجم مایعات مصرفی ودمای محیط در افراد متفاوت است اما معمولا نگه داشتن ادرار دریک فرد عادی که دارای سیستم عصبی سالمی است نمی تواند شانس عفونت را افزایش دهد بنابراین باید درنظر داشت تکرر ادرارو یادفع دیرهنگام ادرار حتما نیازمند پیگیری است.

-درخصوص عوارض عفونت های ادراری نیزتوضیح دهید.

عفونت ادراری در نوزادان و کودکان زیر10 سال فوق العاده مهم ودر صورت عدم درمان بسیار خطرناک است وحتی درمواردی عفونت درکودک10 روزه می تواند کشنده باشد،از آنجا که رشد وتکامل کلیه در5 سال اول زندگی شکل می گیرد لذا هرگونه عفونت ادراری در این فاصله سنی می تواند باعث آسیب های جدی وماندگار برکلیه وسیستم ادراری شود پس ازاین زمان که کلیه شکل گرفته است احتمال اینکه یک عفونت ساده ادراری عوارض کلیوی ایجاد کند بسیار نادر است مگر اینکه عفونت همراه با سنگ یا انسداد ادراری باشدویا فرد دارای مثانه عصبی بوده ونیز عفونت ادراری در بیماران آسیب نخاعی و می تواند منجربه آسیب دیدگی کلیه شود.

از آنجا که یک عفونت ادراری مزمن درمان نشده میتواند درطولانی مدت استعداد بدخیمی وسرطان زایی کلیه ومثانه راایجاد نماید لذا بحث عفونت ادراری در بچه ها بیش از با لغین مورد اهمیت است.

-به اقدامات پیشگیرانه و درمان نیز اشاره بفرمایید؟

پس ازنمونه گیری ادرار درمان با آنتی بیوتیک شروع میشود معمولادر یک عفونت ساده مثانه ظرف 4 الی 6 ساعت علایم بهبودی ظاهر میشود وگاه ظرف 3 روز اغلب علایم تا 90 درصد برطرف می گردد درمجموع دوره درمان براساس نوع میکروب ومحل درگیری عفونت مشخص میشود لازم به ذکر است درکناردرمان نوشیدن مایعات برای دفع سنگ وعفونت بسیار کمک کننده است (مصرف روزانه 2 لیترمایعات)

نکته پایانی:

عفونتهای ادراری گاهی بدون علامتند لذاتوجه به این مساله درنوزادان و کهنسالان بسیار مورداهمیت است همچنین شب ادراری کودک بایداز نظر مشکلات عفونتی بررسی گردد وبه خاطر داشته باشیم که ماندن طولانی مدت ادرار در مثانه نیز می تواند به تنهایی عامل عفونتهای ادراری شود.